A Coruña.— José Pablo García é un dos nomes propios da 29 edición do Viñetas. A mostra ‘La guerra civil’, de Paul Preston, que se pode visitar na Casa Museo Casares Quiroga, inclúe as súas adaptacións de La guerra civil española, La muerte de Guernica e Franco, do historiador británico. García (Málaga, 1982) gañou o premio de Cómic Injuve en 2009. Con Las aventuras de Joselito – El pequeño ruiseñor fixo unha documentada biografía do cantante. Adaptou tamén ao cómic a novela de Javier Cercas Soldados de Salamina e El hijo del chófer, de Jordi Amat. Conversamos con el acerca da súa obra e á súa presenza no festival.
Si, eu levo debuxando banda deseñada desde os 6 anos e con apenas 10 anos publicaba nun xornal pequeno, local, El Sol de Antequera, ; ao longo de 30 semanas, publiquei a historia da humanidade en cómic, nada menos. Por sorte, téñoo todo gardado, porque eu falo con moitos autores e perderon moito traballo de épocas temperás porque os seus pais non son tan Dióxenes coma os meus, pero eu teño como 400 páxinas gardadas, arquivadas cronoloxicamente.
Creaba os meus personaxes, facía as miñas tiras. Por suposto, moi influenciado por Mortadelo, por Tintín, Astérix, a típica influencia desa idade.
Si, a ver, eu estouno facendo, pero teño muchas dúbidas ao respecto. Por moitos motivos. Son optimista, desde logo, pero cando un libro funciona non sempre sabes por que. Pode ser un simple golpe de sorte, nunca sabes. Neste negocio hai que ter sempre un plan B.
Eu sempre trato de axustarme ao proxecto no que estou, e para iso adapto o estilo de debuxo e o ton, aínda que eu penso que sempre son eu en todas as obras. Hai quen di que non ve o meu estilo, pero eu si o vexo, incluso nas adaptacións de Preston; hai moitas diferenzas entre as dúas primeiras, La guerra civil española e La muerte de Guernica, e a terceira, a de Franco, que é máis caricaturesca e ten toques de humor sutil. Porque tiña moi presente que ler unha biografía dun personaxe como Franco sen que haxa toques que o alixeiren sería demasiado árido.
Pois non tanto, sobre todo no caso das dúas primeiras obras, nas que había que respectar unha data de entrega, que era duns sete meses. Tiña esa presión e tiven que meter a quinta, mentres que noutras como a de Franco puiden tomalo con máis calma, porque foron uns dous anos.
Pero outras obras que non foron encargos, como a de Palindrotiras, por exemplo, sen presión de ningún tipo, remateina moi rápido porque me divertía moito. Os palíndromos sempre foron a miña paixón, a miña maior afección agora mesmo.
Ao final dei coa fórmula de facer un percorrido polas historias do palindromismo gráfico, un xénero que non existe, claro. Creei unha falsa antoloxía. E unha vez que tiven iso, púxenme a traballar, porque imitar os estilos doutros autores sempre me resultou moi divertido; póñome na pel doutro, coma un actor. Divírteme e resúltame máis estimulante traballar así que manter un estilo concreto.
Non, co primeiro busquei a vida eu soíño. Co segundo, o de Guernica, contactei con el nun par de ocasións.
Divírteme moito a parte da documentación e buscar datos en fontes de todo tipo. En realidade, sobre todo, non buscar en Internet, senón en hemerotecas, arquivos, revistas antigas…, que é onde se atopan as cousas máis valiosas.
É moi necesario, e está visto que cada vez máis. Estamos nun momento complexo. Antes, dicir que eras antifascista era unha obviedade, pero xa non é así. Eu creo que un medio como o cómic é moito máis directo que outros. Esa lixeireza e amenidade é beneficiosa á hora de informarse. Sobre todo, nos temas e nas épocas que eu abordei.
Esa era a idea inicial da editorial, en parte. Adaptar os libros de Paul Preston para chegar a eses públicos. Era algo que non se fixera ata ese momento. Agora xa se fixeron máis adaptacións dese tipo; recentemente unha sobre a mesma temática, de Julián Casanova, España partida en dous [adaptada por Miguel Casanova e Carles Esquembre]. Pero cando o fixemos foi innovador, unha idea da editora que contactou comigo, e eu, cando me puxen a traballar no libro, non tiña moi claro se ía funcionar.
É un proxecto complexo, porque é moitísima información e non podes cribar a maioría, dado que todo é importante e cada paso é fundamental para entender o seguinte, con moitísimos personaxes… Desde dentro, eu tiña todas as dúbidas do mundo, pero ao final resultou que non. A cousa funcionou e é con diferenza o meu libro con maiores vendas.
Estareille eternamente agradecido a Ausaider Cómics por apostar por el; era moi arriscado. Hai unha comunidade de palindromistas en España, pero é algo moi de nicho. Somos unhas cen persoas en España que facemos palíndromos e os compartimos entre nós, e autoedítanse libros. Entón, a miña aposta era a de intentar facer mainstream algo totalmente de nicho, con toda a dificultade que iso comporta.
A min os palíndromos gustáronme desde sempre e sempre me resultaron divertidos sonoramente e polas imaxes que xeran, moi estrañas, que xorden pola simetría da frase e de conceptos que nada teñen que ver entre si e que, de repente, son obrigados a entenderse. Sempre vin que había aí materia prima para facer humor gráfico.
Hai uns 20 anos, cando empecei no mundo do cómic, non tiña claro de que falar, que facer, e pensei en facer humor gráfico cos palíndromos. Logo, hai 10 anos abrín unha conta en Twitter na que comecei a comentar a actualidade política e social e pouco a pouco foi gañando seguidores, foise popularizando, algún fíxose viral… Sempre me andou pola cabeza facer un libro con iso.
A primeira idea que tiven foi facer un libriño ilustrado con palíndromos acompañados de viñetas, pero nun momento dado botei o pé adiante e lanceime a un proxecto máis ambicioso. Ocorréuseme a idea do percorrido histórico e pedínlles axuda a dous colaboradores da conta, e a partir de aí xa empecei a traballar.
Non, non, non se pode. Hai palabras que están totalmente descartadas, porque con elas non se pode facer un palíndromo, e eclipse é unha delas.
Si, si, estou facendo unha cuarta colaboración con Paul Preston, aínda que non podo dicir de que se trata, pero podo avanzar que vai dar que falar. É un tema moi de actualidade, é o único que podo dicir.
Podería recomendar moitos, pero quedo con un, porque é unha barbaridade: El vecino, de Pepo Pérez e Santiago García. Estouno rematando aínda, e está parecéndome un festival gráfico, unha cousa inconmensurable. É a cuarta entrega dunha saga e non ten nada que ver cos outros tres. Amosa todo o que non se vira nos outros: puñadas, batallas..., sempre co humor polo medio.
